Thuế thu nhập cá nhân không thường xuyên là loại thuế áp dụng đối với những khoản thu nhập có tính chất đột xuất, không lặp lại định kỳ và thường chỉ phát sinh trong một số thời điểm nhất định trong năm. Khác với thu nhập từ tiền lương, tiền công hay kinh doanh có tần suất ổn định, các khoản thu nhập không thường xuyên như trúng thưởng, nhận quà tặng có giá trị lớn, chuyển nhượng tài sản không liên tục… được xếp vào diện chịu thuế theo cơ chế riêng với mức thuế suất và phương pháp tính đặc thù. Hiện nay, nhiều người băn khoăn không biết liệu theo quy định hiện nay, “Thuế thu nhập cá nhân không thường xuyên quy định thế nào?”. Bài viết dưới đây của Tìm Luật sẽ giúp bạn đọc làm rõ vấn đề này nhé.
Khái niệm thuế thu nhập cá nhân không thường xuyên
Trong hệ thống thuế Việt Nam, thuế thu nhập cá nhân được phân chia thành nhiều nhóm tùy theo nguồn gốc và tính chất thu nhập, trong đó “thuế thu nhập cá nhân không thường xuyên” là một khái niệm mang tính đặc thù. Đây là loại thuế áp dụng đối với những khoản thu nhập phát sinh không đều đặn, không lặp lại thường xuyên và không gắn liền với công việc hoặc hoạt động sản xuất kinh doanh hàng ngày của cá nhân. Các khoản này thường xuất hiện một cách đột xuất như trúng thưởng, nhận quà tặng có giá trị lớn, hoặc thu nhập từ việc chuyển nhượng tài sản không mang tính định kỳ.
Đối tượng phải đóng thuế thu nhập cá nhân là người có thu nhập cao, bao gồm thu nhập thường xuyên và thu nhập không thường xuyên.
Trong đó, thu nhập không thường xuyên (hay còn gọi là thu nhập vãng lai) có thể hiểu đơn giản là các khoản thu nhập phát sinh theo từng lần, từng đợt riêng lẻ, không thông qua hợp đồng lao động và không mang tính chất đều đặn.
Theo quy định, các khoản thu nhập được xem là thu nhập không thường xuyên bao gồm:
– Thu nhập từ việc chuyển giao công nghệ theo từng hợp đồng như: chuyển giao quyền sở hữu / sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp; chuyển giao thông qua việc mua, bán, cung cấp các bí quyết kỹ thuật, phương án khoa học công nghệ, nhãn hiệu hàng hóa, thực hiện các dịch vụ hỗ trợ và tư vấn công nghệ, chuyển giao việc sử dụng / quyền sử dụng các thiết bị công nghiệp, thương nghiệp hoặc khoa học.
– Thu nhập từ quà tặng, quà tặng bằng hiện vật mà cá nhân ở Việt Nam nhận được từ các tổ chức, cá nhân ở nước ngoài gửi về dưới mọi hình thức.
– Thu nhập từ tiền sở hữu bản quyền các tác phẩm văn học nghệ thuật; thu nhập từ việc thiết kế kỹ thuật xây dựng, thiết kế kỹ thuật công nghiệp và dịch vụ khác.
– Thu nhập từ trúng giải thưởng xổ số do Nhà nước phát hành và các hình thức trúng thưởng xổ số khuyến mãi. động cung cấp hàng hóa, dịch vụ trực tiếp phục vụ hoạt động khai thác, đánh bắt thủy sản xa bờ.

Thuế thu nhập cá nhân không thường xuyên quy định thế nào?
Trong hệ thống thuế hiện hành, bên cạnh các khoản thu nhập thường xuyên như tiền lương, tiền công hay thu nhập từ hoạt động sản xuất kinh doanh, còn tồn tại một nhóm thu nhập đặc biệt được gọi là thu nhập không thường xuyên. Đây là những khoản thu nhập phát sinh đột xuất, không theo chu kỳ, không ổn định và thường có giá trị lớn — chẳng hạn như trúng thưởng, nhận quà tặng có giá trị cao, hay thu nhập từ chuyển nhượng tài sản cá nhân. Mặc dù chỉ xuất hiện vào một số thời điểm nhất định, nhưng các khoản thu nhập này vẫn thuộc diện chịu thuế và được pháp luật quản lý chặt chẽ nhằm đảm bảo nghĩa vụ công bằng giữa các cá nhân.
Đối với thu nhập cá nhân không thường xuyên, Nhà nước quy định cách tính thuế thu nhập cá nhân như sau:
Khoản thu nhập không thường xuyên phải chịu thuế là khoản thu nhập của cá nhân trong từng lần phát sinh thu nhập nằm trong mức giới hạn phải nộp thuế TNCN theo quy định của biểu thuế.
Theo đó, trách nhiệm của cơ quan hoặc doanh nghiệp chi trả thu nhập là phải thực hiện khấu trừ số tiền thuế và cấp biên lai thuế khi chi trả cho người lao động.
Tờ khai nộp thuế TNCN không thường xuyên của tháng phát sinh thu nhập do cơ quan hoặc doanh nghiệp chi trả lập cần phải liệt kê đầy đủ các nội dung về: số người, số thu nhập, số tiền thuế đã khấu trừ, số tiền thù lao được hưởng, số tiền thuế phải nộp ngân sách Nhà nước.

Quy định về biểu thuế lũy tiến từng phần:
| Bậc thu nhập | Mức thuế suất |
| Bậc 1: Thu nhập từ 0 – 2 triệu đồng | 0% |
| Bậc 2: Thu nhập từ trên 2 triệu – 4 triệu đồng | 5% |
| Bậc 3: Thu nhập từ trên 4 triệu – 10 triệu đồng | 10% |
| Bậc 4: Thu nhập từ trên 10 triệu – 20 triệu đồng | 15% |
| Bậc 5: Thu nhập từ trên 20 triệu – 30 triệu đồng | 20% |
| Bậc 6: Thu nhập từ 30 triệu đồng trở lên | 25% |
Quy định về biểu thuế thống nhất của thuế thu nhập cá nhân không thường xuyên
Đối với các khoản thu nhập sau đây, cách tính thuế sẽ được áp dụng theo một thuế suất thống nhất quy định cho mỗi loại thu nhập, tính theo mỗi lần phát sinh thu nhập. Cụ thể là:
– Thu nhập từ việc chuyển giao công nghệ trên 2 triệu đồng / lần được tính theo thuế suất thống nhất 5% trên tổng thu nhập.
– Thu nhập từ việc trúng giải thưởng xổ số trên 12,5 triệu đồng /lần được tính thuế suất thống nhất 10% trên tổng thu nhập.
– Thu nhập từ quà tặng hoặc quà biếu bằng hiện vật từ nước ngoài gửi về có giá trị trên 2 triệu đồng / lần được tính theo tỷ lệ thống nhất 5% trên tổng thu nhập.
Cách tính thuế thu nhập cá nhân không thường xuyên
Thuế thu nhập cá nhân đối với các khoản thu nhập không thường xuyên là một phần quan trọng trong hệ thống pháp luật thuế, nhằm đảm bảo công bằng giữa các cá nhân có thu nhập từ nhiều nguồn khác nhau. Khác với thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công hay kinh doanh – vốn được tính theo biểu thuế lũy tiến từng phần – thuế đối với thu nhập không thường xuyên thường áp dụng mức thuế suất cố định, tính trực tiếp trên phần thu nhập vượt ngưỡng chịu thuế. Tuy nhiên, do tính chất không ổn định, khó dự báo và có thể đến từ nhiều loại giao dịch khác nhau (như trúng thưởng, nhận quà tặng, chuyển nhượng tài sản không thường xuyên…), việc xác định chính xác số thuế phải nộp đôi khi gây khó khăn cho người nộp thuế.
Đối với thu nhập cá nhân không thường xuyên, nhà nước đã quy định cách tính thuế như sau:
Thu nhập không thường xuyên chịu thuế là số thu nhập của từng cá nhân trong mỗi lần phát sinh thu nhập, nếu mức thu nhập đó nằm trong giới hạn phải nộp thuế thu nhập cá nhân theo biểu thuế quy định. Cơ quan chi trả thu nhập có trách nhiệm thực hiện khấu trừ tiền thuế và cấp biên lai thuế khi chi trả cho người có thu nhập. Đồng thời, cơ quan này cũng phải lập tờ khai nộp thuế thu nhập cá nhân không thường xuyên, bao gồm thông tin về số người, số thu nhập, số tiền thuế đã khấu trừ, số tiền thù lao được hưởng và số tiền thuế phải nộp vào ngân sách nhà nước.
Quy định về biểu thuế lũy tiến từng phần:
- Bậc 1: Thu nhập từ 0 đến 2 triệu đồng, mức thuế suất là 0%.
- Bậc 2: Thu nhập từ trên 2 triệu đến 4 triệu đồng, mức thuế suất là 5%.
- Bậc 3: Thu nhập từ trên 4 triệu đến 10 triệu đồng, mức thuế suất là 10%.
- Bậc 4: Thu nhập từ trên 10 triệu đến 20 triệu đồng, mức thuế suất là 15%.
- Bậc 5: Thu nhập từ trên 20 triệu đến 30 triệu đồng, mức thuế suất là 20%.
- Bậc 6: Thu nhập từ trên 30 triệu đồng, mức thuế suất là 25%.
Biểu thuế thống nhất của thuế thu nhập cá nhân không thường xuyên: Một số loại thu nhập đặc biệt sẽ áp dụng thuế suất thống nhất, cụ thể:
- Thu nhập từ chuyển giao công nghệ trên 2.000.000 đồng/lần sẽ được tính thuế theo thuế suất 5% trên tổng thu nhập.
- Thu nhập từ trúng thưởng xổ số trên 12,5 triệu đồng/lần sẽ được tính thuế theo thuế suất 10% trên tổng thu nhập.
- Thu nhập từ quà biếu, quà tặng bằng hiện vật từ nước ngoài có giá trị trên 2.000.000 đồng/lần sẽ được tính thuế theo thuế suất 5% trên tổng thu nhập.
Thông tin liên hệ
Trên đây là bài viết giải đáp thắc mắc về vấn đề ”Thuế thu nhập cá nhân không thường xuyên”. Hy vọng bài viết có ích cho độc giả. Mọi thắc mắc, vướng mắc xin vui lòng gửi đến timluat để được tư vấn, hỗ trợ kịp thời.
Câu hỏi thường gặp
Mọi khoản thu nhập phát sinh một lần đều phải đóng thuế không thường xuyên?
Không, chỉ những khoản thu nhập không thường xuyên vượt quá mức khấu trừ quy định mới phải chịu thuế. Ví dụ, tiền thưởng Tết, tiền bán tài sản… nếu dưới ngưỡng nhất định thì không phải nộp thuế.
Thuế thu nhập không thường xuyên chỉ áp dụng cho cá nhân?
Đúng, thuế thu nhập không thường xuyên chủ yếu áp dụng cho cá nhân, liên quan đến những khoản thu nhập phát sinh một lần hoặc không đều đặn, khác với thu nhập từ lương, thưởng hàng tháng.